و خيرات بر بندگان به اندازهء ظرفيت و قابليّت آن‌ها افاضه مىشود . افزون بر اين ، خيرات و حكمت‌هايى در غيبت نهفته است - مانند افزوده شدن پاداش اعمال صالح مؤمنان در زمان غيبت ، كه به وجود امام اعتقاد دارند ، كه زيان از دست رفتن حدود و نظير آن‌ها را جبران مىنمايد . « 1 » اماميان اين باورِ متين را ، با اين مقدّمات بديهى ، بدين گونه تقرير مىكنند : 1 - اسلام ، زمان شمول و جهانى و خاتم اديان الهى ، و پيامبر ، خاتمِ پيامبران است . 2 - پيامبر صلى الله عليه و آله در دورهء بعثت ، افزون بر دريافت وحى ، مسئوليت‌هاى گوناگون دارد كه برجسته‌ترين و مهم‌ترين آن‌ها ، به تصريح قرآن ، ابلاغ آموزه‌هاى دين و تفسير و تبيين آن‌هاست : « وَ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ الذّكْرَ لِتُبَيّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ » . « 2 » و بر تو قرآن را فرو فرستاديم تا بر مردم آن چه براى آنان فرو فرستاده شده است ، روشن گردانى و باشد تا بينديشند . 3 - فرصت محدود 23 سالهء رسالت ، با آن همه تهديدها و جنگ و درگيرىها و مقاومتِ سرسختانهء مكّيان و توطئه‌هاى منافقان ، مجال تبيين همهء آموزه‌هاى رسالت و تعليم آن‌ها را نداشت . 4 - مردمى كه پيامبر با آنان سر و كار داشت ، به تازگى از چنگ فرهنگِ جاهليت رها شده بودند و هنوز رسوبات آن در ذهن و جان‌شان باقى بود و از

--> ( 1 ) . علم اليقين في اصول الدّين ، ج 1 ، ص 501 ؛ و ترجمهء آن ، ج 1 ، ص 473 . ( 2 ) . نحل ، آيهء 44 .